چهارشنبه, ۳۰ مهر ۱۳۹۹ ۱۵:۳۶ ۱۸
طبقه بندی:
  • اخبار ویژه
  • اخبار
چچ
مدیریت شهری مشهد در آینه آمار و برنامه ریزی

به مناسبت روز ملی آمار و برنامه ریزی؛

مدیریت شهری مشهد در آینه آمار و برنامه ریزی

امروزه با توجه به گستردگی شهرها و پیچیدگی نیازهای اجتماعی، ضرورت برنامه ریزی شهری و استفاده از ابزار و تکنیک ‌های مناسب برنامه‌ریزی بیش از پیش نمود پیدا کرده است.

به گزارش روابط عمومی معاونت برنامه ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری مشهد : مدیریت شهری ترکیبی ناهمگون و پیچیده ای از شرایط و پدیده های مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، امنیتی، فرهنگی و... است که اداره موثر آن مستلزم توانایی ویژه ای است.

مدیریت شهری در معنای وسیع کلمه، به معنای مدیریت بر شهروندان و عوامل زیرساختی است و آمار و برنامه ریزی، یکی از ابزارها و مکانیزم های بنیادی در این زمینه است.

ضرورت وجود آمار و برنامه ریزی در شهرداری بر کسی پوشیده نیست زیرا ماهیت آمار و اطلاعات به گونه ای است که نه تنها موجب تسهیل امور برنامه ریزی در سطح مدیریت شهری می شود، بلکه مدیران به وسیله آن می توانند به نیازها و درخواست های مخاطبان خود پاسخ دهند.

در همین راستا دفتر آمار، پژوهش و مطالعات راهبردی معاونت برنامه ریزی و توسعه منابع انسانی شهرداری مشهد در سال 1396 با ادغام مدیریت پژوهش وتوسعه و مدیریت آمار و تحلیل با هدف نظارت بر راهبری فرآیندهای آمار، تحلیل و داده کاوی شهری و سازمانی و ارتقا صحت سنجی آمارهای تولیدی ایجاد شده است.

پایش شاخص‌های شهر هوشمند

موسسه ITU که وابسته به سازمان ملل و در واقع تنظیم کننده روابط در حوزه فناوری و ارتباطات در جهان است، شهرهای مختلف جهان را که در زمینه هوشمند سازی فعالیت می‌کنند، رده بندی و برنامه‌هایشان را در این حوزه پایش می‌کند.

در این رابطه بیش از ۱۰۰ شاخص گوناگون در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی توسط ITU تعیین شده است که هر یک از این حوزه‌ها، خود شامل زیرمجموعه‌های متعددی در زمینه‌های ارتباطی، مخابراتی، زیرساختی، بهداشت و درمان و ... است.

شاخص‌های مختلفی هم چون میزان دسترسی عمومی به اینترنت، مساحت تحت پوشش شبکه موبایل، سیستم‌های شهری مبتنی بر فناوری اطلاعات، کنترل هوشمند ترافیک و دسترسی به اطلاعات آنلاین حمل نقل عمومی در این مجموعه مورد سنجش قرار می‌گیرند و با سنجش این موارد، میزان رشد شهر در مسیر هوشمندسازی برآورد می شود.

آمارنامه اقتصادی شهر مشهد

تدوین آمارنامه های موضوعی در گروه رصدهای آماری شهرداری مشهد، به عنوان یک رویکرد جدید دنبال می شود، در این زمینه تدوین آمارنامه اقتصادی شهر مشهد به عنوان یک پروژه با هدف ارائه آمارهای مورد نیاز سرمایه گذاران تعریف شده است.

در آمارنامه اقتصاد شهری ضمن ارائه آمارهای شهری شاخص ها و نماگرهای آماری حوزه اقتصاد شهری از جمله اشتغال، رشد اقتصادی، میزان سرمایه گذاری، پس انداز، وضعیت بخش‌های مختلف اقتصادی، متغیرهای پولی و مالی، نرخ بهره، نرخ ارز و ... نیز اطلاع رسانی می شود.

این مجموعه اطلاعاتی که با همکاری سازمان اقتصادی شهرداری مشهد در دست تهیه است بر این باور است که اطلاع رسانی به زبان آمار شهر مشهد را برای سرمایه گذاران بسیار جذاب می کند. این پروژه هم اکنون در مراحل نهایی قرار دارد و نتایج آن در سامانه data.mashhad.ir بارگذاری و برای سرمایه گذاران عزیز قابل دسترس خواهد بود.

معرفی شهر مشهد در عرصه های جهانی به کمک آمارنامه انگلیسی

معرفی شهر مشهد به عنوان یک شهر جهانی، موضوعی است که موجب شد تدوین آمارنامه انگلیسی به سفارش گروه همکاری های بین الملل در دستورکار واحد آمار شهرداری مشهد قرار گیرد.

این مجلد همراه با نسخه الکترونیکی آن و گزیده شاخص های آماری شهر مشهد که در دست انتشار است امکان ارایه اطلاعات دقیق به سرمایه گذاران و گردشگران را فراهم می کند.

بی شک انتشار این آمارها در عرصه بین المللی، جذابیت های شهر مشهد را برای جهانیان بیش از پیش نمایان خواهد ساخت.

سامانه آمار و داده های باز شهری؛ دسترسی بی واسطه به آمار و داده های باز

همواره دسترسی به آمارها و داده ها یکی از مشکلات پژوهشگران و کسب و کارها بوده است لذا این سایت با هدف انتشار بی واسطه اطلاعات و آمار برای فعالین این عرصه توسط گروه رصدهای آماری شهرداری مشهد راه اندازی شده و دسترسی به آن در آدرس Data.Mashhad.ir برای عموم امکان پذیر است.

همچنین یک امکان ویژه در این سایت برای کسب و کارها فراهم شده است و مجموعه API های موجود شهرداری در این بستر قرار گرفته و طی فرم درخواست پیش بینی شده در آن افراد می توانند API مورد نظر خود را سفارش دهند.

این فرآیند که در نوع خود اقدامی نو در عرصه کسب و کارهای شهری بشمار می رود به فعالیت های نوآورانه و شکل گیری کسب و کارهای جدید بر پایه اطلاعات کمک شایانی خواهد کرد.

شهر مشهد را از طریق آمارنامه شهر بهتر بشناسیم

آمارنامه شهر مشهد که بر اساس مصوبه شورای شهر و در راستای اهداف نظام آماری کشور تهیه می شود، مجلدی است که امسال بیستمین نسخه آن تحت عنوان آمارنامه سال 1389 شهر مشهد توسط گروه رصدهای آماری منتشر خواهد شد.

در این مجموعه اطلاعات دستگاه های اجرایی سطح شهر در قالب جداول، نمودارها و نقشه های موضوعی تهیه و انتشار یافته است.

تدوین این مجموعه اطلاعاتی که شامل 19 فصل و بر گرفته از تعاریف استاندارد بین المللی صورت می گیرد، در یک همکاری مشترک با رابطین اماری دستگاه های اجرایی انجام شده است و طی آن شاخص ها و اقلام آماری کلیدی شهر منتظر می شود.

سالنامه آماری شهرداری مشهد

سالنامه آماری شهرداری مشهد از سال 1389 توسط گروه رصدهای آماری دفتر آمار، پژوهش و مطالعات راهبردی شهرداری مشهد به منظور رفع نیازهای آماری تصمیم گیران، برنامه ریزان، پژوهشگران و ... به صورت سالیانه تهیه و منتشر می می شود. این مجلد سعی بر آن دارد که اهم اطلاعات پایه ای و کاربردی حوزه‌های تخصصی شهرداری مشهد را در طبقه بندی موضوعی به صورت آماری اطلاعاتی ارائه کند. ساختار جداول اطلاعاتی سالنامه آماری شهرداری مشهد به صورت مقایسه داده ها با سال گذشته به همراه ارائه درصد تغییرات آنها است.

محتوای این محصول در 21 فصل و 62 بخش بر اساس فصل بندی برنامه عملیاتی حاوی اطلاعاتی است که طی فرآیندی یکساله با همکاری رابطین آماری و مدیران واحدهای تابعه شهرداری از طریق مکاتبات اداری، برداشت داده های ثبتی حاصل از تراکنش سامانه ها و اطلاعات ثبت شده توسط کاربران در سامانه برداشت اطلاعات (سبا) گردآوری شده است، بدست می آید. هم اکنون برداشت اطلاعات سالنامه آماری شهرداری مشهد 1398 به اتمام رسیده است و مجلد آن در دست تهیه است که تعداد جداول این مجلد هزار و 135 جدول آماری و اطلاعاتی است و نسبت به سال قبل 142 جدول افزایش یافته است. محصول

نهایی این مجلد شامل یک کتاب و CD است و فایل نهایی آن در سایت Data.Mashhad.ir انتشار یافته است.

عملکرد 9 ساله حوزه فضای سبز شهرداری به زبان آمار

یکی از فاکتورهای مهم و کلیدی در پایداری حیات طبیعی و انسانی در شهرهای امروزی، فضای سبز و محیط زیست است. فضای سبز در تولید اکسیژن، کاهش گرد و غبار هوا به خصوص در مناطق بادخیز، جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش تبخیر شدید از سطح خاک مؤثر است. علاوه بر این ها، ایجاد فضاهای زیبا و دل نشین و همچنین فراهم آوردن آرامش روانی را می توان از دیگر مزایای فضای سبز نام برد. یکی از ضرورت های مدیریت آگاهانه فضای سبز شهری داشتن اطلاعات روزآمد و ارزیابی صحیحی از وضعیت کمی و کیفی شرایط موجود است.

احداث و توسعه فضای سبز بعد از شهادت امام رضا (ع) و همزمان با توسعه شهر از سال 203 هجری قمری، از مرکز قریه سناباد آغاز گردیده است. مشهد در گذشته دارای برج و بارو و حصار محافظ شهر بوده و قدیمی ترین حصار آن مربوط به دوران غزنویان است. در 511 ه.ق. حصار دیگری توسط امیر علاء الدین احداث شد و در دوران شاهرخ تیموری توسط سید خواجه، حصار بزرگتری در 808 ه.ق ساخته شد و آخرین حصار شهر مشهد توسط شاه طهماسب صفوی در سال 1950 بنا گردید که طول آن حدود هزار و 800 متر و دارای 6 دروازه مدخل به نام های میر علی آمویه، عیدگاه، سراب، پایین خیابان و ارگ بوده است. مشهد دارای باغ های متعددی بوده و بهترین نمونه ساختمان های مشهد در آن زمان به شکل عمارتی در وسط باغ، که دور آن را دیواری بلند احاطه کرده است.

شهر مشهد بر اساس برآورد جمعیت انجام شده در سال 1398 جمعیتی معادل سه میلیون و 247 هزار و 41 نفر و وسعتی معادل 343 کیلومترمربع است. در سال 1398 وسعت فضای سبز تحت نظارت شهرداری با احتساب کمربند سبز حدود پنج هزار و 615 هکتار بوده است. با توجه به آمار ارائه شده توسط سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری مشهد، سرانه فضای سبز شهری در سال 1398 برای هر شهروند 17.29 مترمربع است.

در سال 1398، تعداد 664 پارک با مساحت هزار و 711 هکتار در شهر مشهد وجود دارد. در مقایسه با سال 1397 تعداد پارک ها به حدود 6 درصد و مساحت آن ها حدود سه درصد افزایش داشته است. در این سال به ازای هر یک کیلومتر مربع مساحت شهر مشهد 1.9 پارک و به ازای هر صد هزار نفر شهروند مشهدی، 51.2 هکتار پارک وجود دارد. در سال 1398 میزان کاشت درخت نسبت به سال گذشته 38 درصد، میزان کاشت درختچه 44 درصد،

میزان کاشت گل فصلی 15 درصد و میزان کاشت پرچین 47 درصد کاهش داشته است. به طور متوسط در سال 1398، روزانه تعداد 548 اصله درخت، 329 اصله درختچه، 54 هزار و 795 بوته گل فصلی و هزار و 849 بوته پرچین در شهر مشهد کاشته شده است.

بروزرسانی صد لایه های اطلاعات مکانی شهر مشهد

شهر جایگاه سکونت، کار و فعالیت و فضای کالبدی تفکر و احساس انسان است که باید پاسخگوی نیازهای مادی و معنوی ساکنین خود باشد. ساختار جوامع شهری امروز با توجه به گسترش شهرها پیچیده است و مدیریت آن نیازمند در دست داشتن اطلاعات کامل از عوارض شهری و به کارگیری ابزارهای مدیریتی مناسب است. با توجه به اینکه حدود 80 درصد از اطلاعات به دست آمده از محیط زندگی جوامع شهری دارای بعد مکانی هستند؛ بنابراین اطلاعات مکانی یکی از مهم ترین بخش های اطلاعاتی حوزه مدیریت شهری است. پروژه به بروز رسانی اطلاعات مکانی با هدف بهنگام سازی 100 لایه اولویت دار مجموعه مدیریت شهری انجام شده و طی آن گروه رصدهای آماری با کمک حوزه دانشگاهی به تهیه و جمع آوری داده های مکانی و غیرمکانی مورد نیاز با استاندارد مشخص و دقت مطلوب پرداخته است. همچنین در این پروژه با تولید نقشه های جدید شهری با کارکرد مبتنی بر نیازهای مجموعه مدیریت شهری گامی در پیشبرد اطلاع رسانی آمار مکانی برداشته شد.

اطلس شهر مشهد؛ تجلی داده های مکانی شهر

ﻫﺪﻑ ﺍﺯ ﻃﺮﺍﺣﯽ ﺍﻃﻠﺲ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ، ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﺑﺴﺘﺮ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﻭ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻭﺟﻮﻩ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻭ ﻃﺮﺍﺣﯽ ﺷﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮ ﺍﺳﺖ.

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﻫﺪﺍﻑ که شهرداری مشهد دنبال می کند، ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻪ ﺍﻫﺪﺍﻓﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺯﻧﺪﮔﯽ، ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎﺯﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺷﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﺳﺖ، گروه رصدهای آماری شهرداری بر آن شد تا ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻬﺮﯼ را ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ گردآوری کرده و در بستر نقشه ﻧﻤﺎﯾﺶ دهد ﺗﺎ بدین ترتیب تحلیل وضعیت تحقق اهداف و سنجش سطح برخورداری از خدمات و زیرساخت ها و میزان رشد و توسعه فضایی شهر در ابعاد مختلف برای پژوهشگران و علاقه مندان بیش از پیش میسر می شود.

تهیه نقشه شهری به وسیله پهپاد و نظارت هوشمند شهری

تهیه داده های مکانی شهری مشهد به وسیله پهپاد

برای اولین بار در مشهد در مناطق چهار، 9 و 12 شهر مشهد توسط گروه رصدهای آماری صورت گرفت و قرارداد آن در اداره کل پژوهش آمار و مطالعات راهبردی معاونت برنامه ریزی وتوسعه سرمایه انسانی شهرداری مشهد منعقد شده است.

این طرح برای اولین بار در سطح کشور زمینه به کارگیری فناوری نوظهور پهپاد در نقشه برداری کلان شهرها را فراهم می کند. بر مبنای این قرارداد پیمانکار اقدام به پرواز پهپاد و تهیه نقشه ها و مدل های سه بعدی و داده های مکانی متنوع از محدوده مناطق چهار، 9، 12 و حریم منطقه چهار می کند.

هدف تعریف شده برای پروژه تهیه تصاویر هوایی خام با دقت پنج سانتی متر از سطح شهر مشهد بود تا به وسیله آن بتوان نقشه های با مقیاس 1:500 را تهیه کرد. در کنار این نقشه ها از طریق پردازش تصاویر هوایی پهپادها امکان تولید مدل های سه بعدی شهر مشهد نیز فراهم می شود که در نوع خود اتفاقی بسیار ارزشمند بود چرا که پیش از این این نوع داده در هیچ یک از شهرهای کشور تولید نشده بود و کاربردهای بسیار گسترده ای در مدیریت بهینه شهر داشت.

تهیه نقشه پهنه های داخل محدوده با مقیاس 1:500 و پهنه های خارج از محدوده با مقیاس 1:2000 جز ارزنده ترین دستاوردهای این پروژه است. در مجموع برای پروژه پایلوت حدود 117 هزار عکس هوایی خام از سطح مناطق چهار و 9 و 12 مشهد تهیه شد و به عبارتی به ازای هر 100 متر مربع از مساحت شهر 18 عکس هوایی از جوانب مختلف تهیه که خود آن در خام ترین حالت ممکن داده های بسیار ارزشمند و کاربردی ای بوده و استفاده های گوناگونی در مدیریت شهری و مستند سازی وضع موجود ابنیه دارد.

تهیه نقشه پهنه نوآوری شهر مشهد

پهنه‌های علم و فناوری پیرامون مراکز علمی تحقیقاتی صنعتی داخل محدوده شهرها به منظور زمینه سازی برای تجمیع و هم‌افزایی عناصر موثر در ایجاد حوزه‌های دانش‌بنیان و فناوری برتر ایجاد می‌شوند. محدوده پهنه‌های مذکور متناسب با ظرفیت های کالبدی و ترافیکی منطقه، میزان تقاضا، تناسب با فعالیت، محدودیت‌های توسعه و منابع تعیین می شود.

در کلانشهر مشهد با توجه به سابقه فعالیت شرکت های دانش بنیان و ظرفیت های موجود، پهنه مناسبی جهت اجرای این پروژه انتخاب و نقشه موضوعی این پهنه که توسط گروه رصدهای آماری شهرداری صورت گرفت، جهت اجرایی شدن اهداف شهرداری در این عرصه تهیه شد.

آمار در برنامه ریزی، مدیریت و نظارت برنامه های شهرداری ازاهمیت اساسی و بنیادی برخوردار است. بی تردید، نمی توان خدمات شهرداری را بدون درنظر گرفتن حقیقت های آماری به طور مؤثر اجرا کرد. اگر اطلاعات و داده هایی که در اختیار شبکه های تصمیم گیری گذاشته می شود ناقص باشد، درجه اطمینان نسبت به تصمیم اتخاذشده کمتر خواهد بود. امروزه، تصمیم گیری در اداره امور شهرداری باید بر مبنای بررسی های علمی و آماری و اطلاعات تردیدناپذیر استوار باشد. ازاین رو، ضرورت دارد که آمارها از یک مرکزیت فکری، برای طراحی، اجرایی و یک دستی برخوردار باشند. نمی توان درباره برنامه ریزی اندیشید، اما به آمار فکر نکرد